دلیل شکستگی برخی از سیم های برق
چرا بعضی سیمهای برق بعد از چند سال شکننده میشوند؟
اگر تاکنون هنگام تعمیر یک کلید یا پریز، با سیمی مواجه شدهاید که با کوچکترین خم شدن ترک میخورد یا روکش آن خرد میشود، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده است که چرا سیم برق پس از چند سال انعطافپذیری خود را از دست میدهد؟
شکننده شدن سیم برق یکی از مشکلات رایجی است که میتواند علاوه بر کاهش عمر مفید سیستم برقکشی، خطراتی مانند اتصال کوتاه، برقگرفتگی و حتی آتشسوزی را به همراه داشته باشد. در این مقاله بررسی میکنیم چه عواملی باعث این اتفاق میشوند و چگونه میتوان از آن جلوگیری کرد.
عایق سیمهای برق معمولاً از موادی مانند PVC یا XLPE ساخته میشود. این مواد در ابتدای تولید انعطافپذیر هستند، اما مانند بسیاری از پلیمرها با گذشت زمان دچار فرآیند پیرشدگی میشوند. در نتیجه، روکش بهتدریج خشک شده و خاصیت کشسانی خود را از دست میدهد.
این اتفاق در تمامی سیمها رخ میدهد، اما کیفیت مواد اولیه نقش مهمی در سرعت این فرسودگی دارد.
یکی از مهمترین دلایل شکننده شدن سیم برق، قرار گرفتن مداوم در دمای بالا است. زمانی که از سیمی با سطح مقطع نامناسب استفاده شود یا جریان الکتریکی بیش از ظرفیت آن باشد، حرارت زیادی تولید میشود.
این گرما به مرور زمان باعث تغییر ساختار عایق، خشک شدن روکش و ایجاد ترکهای ریز میشود. در نهایت، با کوچکترین فشار یا خم شدن، روکش ترک خورده و حتی ممکن است از سیم جدا شود.
اگر سیم برق در فضای باز نصب شده باشد و برای مقاومت در برابر اشعه فرابنفش (UV) طراحی نشده باشد، نور خورشید میتواند به مرور باعث تخریب روکش آن شود.
نشانههای این نوع آسیب عبارتاند از:
- تغییر رنگ روکش
- خشک و زبر شدن سطح سیم
- ایجاد ترکهای سطحی
- کاهش انعطافپذیری
به همین دلیل برای محیطهای بیرونی باید از کابلهای مقاوم در برابر اشعه UV استفاده شود.
قرار گرفتن سیم در محیطهای مرطوب یا تماس با روغنها، حلالها، اسیدها و برخی مواد شیمیایی، فرآیند تخریب عایق را سرعت میبخشد.
در محیطهای صنعتی، کارگاهی و حتی پارکینگها، انتخاب سیم با عایق متناسب با شرایط محیطی اهمیت بسیار زیادی دارد.
همه سیمهای برق کیفیت یکسانی ندارند. برخی محصولات ارزانقیمت با استفاده از مواد اولیه نامرغوب یا درصد بالایی از مواد بازیافتی تولید میشوند.
این نوع سیمها معمولاً در سالهای اولیه عملکرد قابل قبولی دارند، اما خیلی زود دچار مشکلاتی مانند:
- خشک شدن روکش
- ترک خوردگی
- تغییر رنگ
- کاهش مقاومت عایقی
میشوند. به همین دلیل خرید سیم از برندهای معتبر، یک سرمایهگذاری بلندمدت برای ایمنی ساختمان محسوب میشود.
گاهی مشکل از خود سیم نیست، بلکه نحوه نصب باعث کاهش عمر آن میشود.
مواردی مانند:
- خم کردن بیش از حد سیم
- کشیدن سیم با فشار زیاد
- عبور از مسیر های تیز
- فشرده شدن داخل لوله برق
میتوانند باعث ایجاد تنش مکانیکی و ترک خوردن تدریجی عایق شوند.
- چگونه از شکننده شدن سیم برق جلوگیری کنیم؟
برای افزایش طول عمر سیمهای برق، رعایت چند نکته ساده اما مهم کافی است:
- از سیم استاندارد و دارای گواهی کیفیت استفاده کنید.
- سطح مقطع مناسب را متناسب با جریان مصرفی انتخاب کنید.
- از قرار دادن سیم در معرض گرمای شدید یا نور مستقیم خورشید خودداری کنید.
- در محیطهای مرطوب یا صنعتی، از سیم با عایق مناسب استفاده کنید.
- هنگام نصب، از خم شدن بیش از حد یا کشش زیاد سیم جلوگیری کنید.
- در بازدیدهای دورهای، سیمهای قدیمی و آسیبدیده را تعویض کنید.
شکننده شدن سیم برق اتفاقی نیست که یکشبه رخ دهد؛ بلکه نتیجه سالها قرار گرفتن در معرض گرما، رطوبت، نور خورشید، فشار مکانیکی یا استفاده از مواد اولیه بیکیفیت است. هرچه کیفیت سیم بالاتر باشد و اصول نصب و نگهداری بهتر رعایت شود، عمر مفید آن نیز افزایش پیدا میکند.
اگر هنگام بررسی سیستم برق ساختمان متوجه ترکخوردگی یا خشک شدن روکش سیمها شدید، بهتر است این موضوع را جدی بگیرید. تعویض بهموقع سیمهای فرسوده، علاوه بر افزایش ایمنی، از هزینههای سنگین ناشی از خرابی یا حوادث احتمالی در آینده جلوگیری خواهد کرد.
جهت خرید و اطلاع از قیمت سیم و کابل استاندارد و باکیفیت از طریق سایت ما چلیپا کابل پویا نماینده رسمی سیم و کابل افشارنژاد خراسان(صنعتی الکتریک خراسان) و سیم و کابل شاهین درخواست پیش فاکتور بدهید.